Vrieskou en bandenspanning

Digitaal nieuwsbericht januari 2026

Vrieskou vreet bandenspanning: heb jij het nog op peil?

In de winter daalt je bandenspanning vanzelf, zonder lek of schade aan de band. Dat merk je aan sponzige besturing, een langere remweg en hoger verbruik. Een extra check bij de pomp is dus belangrijker dan ooit.

In de winter gedraagt lucht zich anders en dat merk je direct aan je banden. Een band vol met lucht lijkt misschien een hard, stabiel object, maar in feite is het een afgesloten ruimte met gas die op temperatuur reageert. Zodra de buitentemperatuur zakt, krimpt de lucht in de band en daalt de druk; per flinke temperatuurdaling verlies je ongemerkt enkele tienden bar, zonder dat er ook maar een spijker in de buurt is geweest. Het lastige is dat je dat aan de buitenkant nauwelijks ziet, terwijl je auto het wel voelt: de besturing wordt wat sponziger, de auto reageert minder direct en de remweg wordt ongemerkt langer omdat de band meer vervormt en minder strak op de weg ligt. Ook de portemonnee merkt het verschil, want een zachte band rolt zwaarder en dat vertaalt zich in extra brandstofverbruik.

Iets hoger op spanning
Winterbanden maken dit verhaal nog iets interessanter. Ze zijn speciaal ontworpen om bij lage temperaturen soepel te blijven en grip te houden, met een zachter rubbermengsel en fijne lamellen in het profiel. Precies die eigenschappen die in de winter zo gewenst zijn, zorgen er ook voor dat onderspanning sneller merkbaar wordt in het rijgedrag. Daarom is het in de praktijk verstandig je winterbanden iets hoger op spanning te brengen dan je zomerbanden, binnen de waarden die de autofabrikant opgeeft. Door een kleine veiligheidsmarge in te bouwen compenseer je het natuurlijke drukverlies door kou en blijft de band in het gebied waarin hij optimaal presteert.

Minder voorspelbaar contact
Dat te zachte banden geen detail zijn, merk je als je kijkt naar de gevolgen. Een band die onder spanning staat, vervormt sterker in bochten en bij stevig remmen, waardoor het contact met het wegdek minder voorspelbaar wordt. De auto voelt minder precies, kan eerder uitbreken op een nat of besneeuwd wegdek en geeft de bestuurder minder reserve in noodsituaties. Tegelijkertijd slijt zo'n band sneller aan de schouders, waardoor hij eerder aan vervanging toe is dan nodig zou zijn bij de juiste spanning. Dat is zonde, want de levensduur verkort en er moeten eerder nieuwe banden geproduceerd en oude ingezameld worden. Ook qua verbruik tikt het aan: al bij een paar tienden bar te weinig loopt het brandstofverbruik merkbaar op over duizenden kilometers per jaar.

Niet slechts 'op gevoel'
Daarom is het in de winter simpelweg geen goed idee om de bandenspanning 'op gevoel' of minder dan 1x per 2 maanden te controleren. Juist in de periode van november tot en met maart loont het om regelmatig even langs de luchtpomp te rijden, bij voorkeur met koude banden zodat de meting klopt. De waarden in het instructieboekje, op de tankklep of in de deurstijl van de auto blijven het uitgangspunt; als er geen aparte winterwaarde is opgegeven, volstaat het om de standaardwaarde aan te houden en hooguit licht te corrigeren voor de kou. Zo zorg je ervoor dat de winterband kan doen waarvoor hij is ontworpen: maximale grip bieden op koud, nat en eventueel besneeuwd asfalt.

Eerder en ongelijkmatig afgesleten
Voor RecyBEM heeft dit winterverhaal nog een extra laag. Als automobilisten structureel met te zachte banden rijden, worden banden eerder en ongelijkmatig afgesleten en komen ze sneller in de inzameling terecht dan strikt noodzakelijk is. Vanuit het oogpunt van grondstoffenefficiëntie is het juist wenselijk dat een band zijn volledige, veilige levensduur uitrijdt voordat hij wordt ingezameld en als secundaire grondstof in nieuwe toepassingen terechtkomt. Door aandacht te vragen voor iets ogenschijnlijk eenvoudigs als bandenspanning in de winter, wordt niet alleen de verkeersveiligheid verhoogd en het brandstofverbruik verlaagd, maar wordt ook de hele keten van productie, gebruik en recycling van banden iets slimmer en duurzamer ingericht.