De automobilist 'bandbewuster' maken

Band 2026-1, februari 2026

"Slimme banden en relevante keuringen – maar echte veiligheid begint bij de automobilist"

Nederland moet 'bandbewuster' worden – en dat begint bij de automobilist en bij relevante keuringen en regels. VACO, de brancheorganisatie voor de banden- en wielenbranche in Nederland, wil dat binnen de APK de controle van het draagvermogen van banden wordt opgenomen. Tegelijkertijd maken autofabrikanten sprongen met nieuwe sensoren die de staat van de band real-time en zeer gedetailleerd volgen. Beide ontwikkelingen versterken één boodschap, zegt Thomas van Dalen, branche- en relatiemanager bij VACO: "Meer kennis, meer data en meer aandacht voor je banden maken het verkeer veiliger en duurzamer.

De Bandenwisselweken starten traditiegetrouw met het ingaan van de wintertijd. Het is de jaarlijkse periode waarin veel automobilisten hun zomerbanden laten vervangen door winterbanden. Zo zorgt VACO, samen met honderden erkende bandenspecialisten, dat autorijdend Nederland op tijd klaar is voor serieuze winterse omstandigheden. "Vanaf november zie je het bewustzijn echt toenemen", vertelt Van Dalen. "De temperatuur daalt, de kans op regen en vorst stijgt, en mensen voelen letterlijk dat hun auto anders reageert. Dat is hét moment om aandacht te vragen voor bandenveiligheid." Toch, benadrukt hij, mag dat bewustzijn niet alleen in deze maanden bestaan. "Bandbewustzijn mag niet slechts een seizoensding zijn", waarschuwt Van Dalen. "De juiste bandenspanning en wielstanden en periodieke controle van de band zijn het hele jaar door van belang – ook in de zomer, ook bij elektrisch rijden."

Het bewustzijn rond banden mag dus niet slechts het effect zijn van een tijdelijke campagne, maar een vaste gewoonte of 'mindset'. Van Dalen: "Het begint allemaal met bandenspanning. Die is bepalend voor de optimale prestatie van de band – voor veiligheid, brandstofverbruik, levensduur van je banden én CO2-uitstoot. De juiste spanning bespaart geld en maakt je rit veiliger. Eigenlijk is het de simpele kern van bandbewustzijn." Als een band te weinig spanning heeft, dan leidt dat tot snellere slijtage en een hoger energieverbruik. Maar ook voor de juiste wielstanden is volgens VACO te weinig aandacht. "Een auto die niet goed is uitgelijnd, heeft meer bandslijtage en een hoger verbruik. Toch laten veel mensen hun auto nooit uitlijnen als dat nodig is. Dat is jammer, want het is duurzaam én kostenefficiënt", aldus Van Dalen. Nieuwe APK-criteria: band moet de auto kunnen dragen Een belangrijke stap waar VACO nu naar streeft, is een uitbreiding van de APK. Tot nu toe kijkt de  keurmeester bij de APK voor personenauto's bij de banden vooral naar profieldiepte en beschadigingen. Van Dalen vindt dat onvoldoende: "De belastingindex van de band, oftewel het draagvermogen, is een belangrijk aandachtspunt. Auto's worden steeds zwaarder, met als bekendste voorbeeld de elektrische auto's met hun zware accupakket. Bij vervanging van de banden is het belangrijk dat de juiste banden, met voldoende draagvermogen, worden gemonteerd. Wij pleiten ervoor dat bij elke keuring wordt gekeken of de band qua draagvermogen en snelheidssymbool past bij het voertuig."

VACO brengt dit standpunt in binnen het landelijke overlegorgaan SO-APK, dat de overheid adviseert over de toekomst van de APK. "De keuring wordt de komende jaren herzien", zegt Van Dalen. "Wij willen dat de band daarin een meer volwaardige plaats krijgt, als belangrijk veiligheidscriterium."

Parallel aan die beleidslijn ontwikkelt de techniek zich snel. Autofabrikanten introduceren sensoren en datasystemen die veel verder gaan dan de klassieke bandenspanningswaarschuwing (TPMS). "De nieuwste modellen van BMW en Mini kunnen al data doorgeven over slijtage, temperatuur en zelfs draagvermogen", zegt Van Dalen. "Dat is de volgende stap: de 'smart tyre'. Een band die zelf communiceert met je auto of telefoon. Zodra je vaker inzicht krijgt in de prestaties van je banden, groeit het bewustzijn vanzelf." Volgens Van Dalen is die trend geen overbodige luxe. "Veel automobilisten negeren de TPMS-melding tot het lampje op het dashboard rood wordt. Maar wie real-time informatie ziet, reageert eerder. Dat maakt autorijden veiliger en het onderhoud voorspelbaarder."

De temperatuur is de natuurlijke wekker voor bandenbewustzijn. Rond de 7°C presteren zomerbanden aanzienlijk minder doordat het loopvlak minder flexibel wordt bij lage temperaturen. "De winterperiode is bij uitstek het moment waarop mensen de gevolgen merken", zegt Van Dalen. In Nederland heeft ongeveer 25 procent van de automobilisten all-seasonbanden onder de auto, en circa 20 procent rijdt 's winters op winterbanden. De rest gebruikt het hele jaar zomerbanden. "Voor veel automobilisten is een goede all-seasonband prima", zegt Van Dalen. "Ga je de bergen in, dan geldt een ander advies: rij op echte winterbanden. Dat geldt ook voor 'veelrijders', zoals leaserijders, die ongeacht het weer altijd op pad moeten kunnen."

"Het is niet alleen een kwestie van veiligheid", zegt Van Dalen. "Het is ook een vorm van duurzaam gedrag. Een band die langer meegaat, hoeft minder vaak te worden vervangen. Dat scheelt grondstoffen, CO2-uitstoot en kosten." 

"Uitlijnen is geen luxe, maar duurzame logica." Dat is de boodschap van VACO, brancheorganisatie voor de banden- en wielenbranche, aan wagenparkbeheerders en leasemaatschappijen. Volgens Thomas van Dalen wordt uitlijnen – net als structurele controle op bandenspanning en slijtage – nog te vaak overgeslagen binnen wagenparkbeheer. "Veel fleetowners kijken alleen naar brandstofverbruik en onderhoudsintervallen", zegt Van Dalen. "Maar een auto met verkeerde wielstanden verbruikt meer en de banden gaan korter mee. Dat is verspilling van energie, banden én geld." Hij pleit daarom voor een meer structurele aanpak, waarin bandenonderhoud een vast onderdeel wordt van de duurzaamheidsstrategie van fleetowners. "Controleer zelf je bandenspanning eens per twee maanden en laat de banden van voertuigen minstens twee keer per jaar door een professional controleren, zeker bij intensief gebruik. En laat het voertuig zo nodig uitlijnen. Het loont direct: lagere verbruikskosten en een langere levensduur van de band." VACO ziet bovendien kansen voor data-analyse binnen grote wagenparken. "Met moderne voertuigen kun je steeds beter volgen hoe banden presteren. Combineer die gegevens met onderhoudsdata, en je kunt het bandenverbruik van een hele vloot optimaliseren. Dat is goed voor de portemonnee én voor de duurzaamheid.