Michelin over kansen én hobbels onderweg naar duurzame mobiliteit

Band 2026-1, februari 2026

“Doel vasthouden, maar ook de doelmatigheid”

Duurzaamheid is voor Michelin geen modewoord, maar een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering. Toch benadrukt Jos Swint, Public Affairs Officer voor de Benelux, dat het pad naar circulariteit geen rechte lijn is. De bandenfabrikant loopt naar eigen zeggen voorop in het invoeren van strengere Europese regels en duurzame innovaties, maar ondervindt tegelijk hoe administratieve rompslomp en technologische beperkingen de snelheid van vooruitgang kunnen afremmen. "Wij juichen de invoering van wetgeving als de EUDR en ESPR toe", zegt Swint. "Maar we moeten ook kijken of het uitvoerbaar is. Doel en doelmatigheid moeten hand in hand gaan."

Michelin is al sinds 2015 wereldwijd volledig overgestapt op ontbossingsvrij natuurlijk rubber – jaren voordat de Europese Unie de EUDR (EU Deforestation Regulation) aannam. Die wet, die eind 2025 van kracht wordt, verplicht producenten om te bewijzen dat hun grondstoffen niet afkomstig zijn uit recent ontboste gebieden. "Voor ons was dat geen bedreiging", zegt Swint. "Wij doen het al. Michelin was de eerste bandenfabrikant ter wereld die natuurlijke rubber ontbossingsvrij won." De Franse fabrikant doet dat met geolocatie, satellietanalyse en compliance-checks op de productielocaties. In samenwerking met andere grote spelers richtte Michelin bovendien het Global Platform for Sustainable Natural Rubber (GPSNR) op – een internationale coalitie die duurzame productie en traceerbaarheid in de hele keten stimuleert. Binnen dat platform ontwikkelde het bedrijf onder meer Rubberway, een digitale tool die plantages geografisch in kaart brengt en mogelijke risico's op ontbossing signaleert.

Toch is Swint niet blind voor de knelpunten. "De EUDR is een goede wet, maar de uitvoering is weerbarstig", zegt hij. "Alles moet worden ingevoerd in een Europees IT-systeem, en dat systeem (TRACES) is nog niet volledig operationeel. Zonder dat kun je geen goederen importeren." Bovendien creëert de verplichting om elk referentienummer van grondstoffen door te geven tot aan het verkooppunt "een enorme administratieve last" voor de hele keten. "Dat dient het doel niet", stelt Swint. "Wij willen de wet niet afzwakken, maar wel verbeteren. Anders vertraag je het proces alleen maar." Michelin ziet zichzelf daarbij als voorloper én pleitbezorger. Vanuit Brussel praat het bedrijf met de Europese Commissie over praktische verbeteringen, zonder de kern van de wetgeving – ontbossingsvrije productie – te ondermijnen. "Wij nemen onze verantwoordelijkheid", aldus Swint. "Als grootste bandenfabrikant heb je een voorbeeldrol."

De Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR), sinds april 2024 van kracht, stelt eisen aan de levensduur, repareerbaarheid en recyclebaarheid van producten. "Die wet komt voort uit de frustratie over wegwerpproducten, zoals smartphones met te korte levensduur", zegt Swint. "Bij banden speelt precies hetzelfde: ze moeten langer meegaan en beter te vernieuwen zijn." Michelin past dat principe al decennialang toe. "We vernieuwen truckbanden al iets meer dan honderd jaar", vertelt Swint. "Ook vliegtuigbanden worden bij ons zeven tot acht keer vernieuwd." Dat kan alleen dankzij de hoge kwaliteit van het karkas – de basis van de band. "Goedkoop is in dit geval duurkoop", zegt hij. "Budgetbanden zijn vaak niet ontworpen voor vernieuwing." Het vernieuwingsprincipe past naadloos in de 4R-strategie die Michelin hanteert: Reduce, Reuse, Recycle, Renew. Minder grondstofverbruik, meer hergebruik en langere levensduur vormen de rode draad.

Toch blijft het verbeteren van recyclebaarheid een technologische uitdaging. "Een band is een complex hoogtechnologisch product met verschillende compounds", legt Swint uit. "Je kunt niet zomaar één materiaal vervangen zonder de prestaties te beïnvloeden." De innovatie zit daarom in de samenstelling van nieuwe materialen. Michelin onderzoekt hoe duurzame grondstoffen kunnen worden toegepast zonder dat dit ten koste gaat van grip, rolweerstand of veiligheid. "We willen verbeteren zonder concessies te doen", zegt Swint. Een belangrijk hulpmiddel is het Digital Product Passport (DPP), een concept uit de ESPR dat de volledige levensloop van een product digitaal traceerbaar maakt. "Onze truckbanden zijn al 100% uitgerust met een RFID-chip", zegt Swint trots. "Daardoor kun je het product volgen tijdens productie, transport, gebruik én recycling." Voor personenwagenbanden staat de invoering gepland in de komende jaren. De chip maakt het straks mogelijk om gebruikte bandenstromen te scheiden en precies te weten welke materialen in een band zitten. "Dat zal de kwaliteit van recycling enorm verbeteren", voorspelt Swint. "En het helpt ook andere fabrikanten om de technologie over te nemen." 

Tijdens de gebruiksfase richt Michelin zich op efficiëntie en emissiereductie. Het bedrijf ondersteunt volledig de invoering van de Euro 7-norm, die vanaf 2028 strengere eisen stelt aan onder meer banden- en remslijtage. "Het is de eerste emissienorm waarin banden expliciet worden meegenomen", zegt Swint. "Er komt een slijtagelimiet: voldoe je daar niet aan, dan mag je de band niet verkopen." Michelin juicht dat toe. "Levensduur zit in ons DNA", zegt hij. "Als een band 30% langer meegaat, is de milieuwinst groot."

Een belangrijk milieuprobleem zijn de zogenoemde Tyre and Road Wear Particles (TRWP) – de microdeeltjes die ontstaan door slijtage. Hoe snel een band slijt is meetbaar, bijvoorbeeld met de zogeheten Convoy-methode. Banden worden in realistische rijomstandigheden vergeleken. Michelin pleit ervoor om die testmethode Europees te standaardiseren. "Er is ook een laboratoriumtest, de 'drum-methode', maar die correleert slecht met de werkelijkheid", waarschuwt Swint. "Je wilt geen tweede 'Dieselgate'. Eén duidelijke methode, dat is wat werkt." Door innovatieve materiaalsamenstellingen weet Michelin de balans te behouden tussen veiligheid, levensduur en milieuprestatie. "Het draait om communicerende vaten", zegt Swint. "Als je aan één knop draait, beïnvloed je de andere. De kunst is om de juiste balans te vinden – en dat lukt steeds beter dankzij nieuwe materialen."

Na duizenden kilometers eindigt elke band als End-of-Life Tyre (ELT). Michelin ziet dat niet als afval, maar als grondstof voor een nieuwe cyclus. Binnen het Europese project BlackCycle werkt Michelin met industriële en academische partners aan het herwinnen van materialen uit oude banden. Doel: tegen 2050 moeten alle fossiele grondstoffen in banden vervangen zijn door gerecyclede of biogebaseerde materialen. "De heilige graal is een volledig gesloten kringloop", zegt Swint. "Daar zijn we nog niet, maar we maken stappen." Momenteel kan Michelin ongeveer 4% gerecycled materiaal in nieuwe banden verwerken. "Dat lijkt weinig, maar het heeft te maken met de zuiverheid van het teruggewonnen rubber", legt Swint uit. "Boven een bepaald percentage gaat dat ten koste van prestaties zoals rolweerstand en grip." De oorzaak ligt in het vulkanisatieproces – waarbij rubber wordt verhard. "Het is extreem moeilijk om dat proces om te keren", zegt Swint. "Devulkanisatie is technisch mogelijk, maar nog niet op grote schaal."

Een sneller bereikbare route is pyrolyse: het verhitten van oude banden zonder zuurstof, waardoor olie, gas en koolstof (carbon black) worden teruggewonnen. "Pyrolyse is nu de meest haalbare methode voor de komende twintig jaar", zegt Swint. De techniek bestaat al, en de kwaliteit van de teruggewonnen carbon black is uitstekend." Michelin investeert in meerdere pyrolyse-initiatieven, waaronder de joint venture met Enviro, en volgt Europese pioniers als Black Bear, Pyrum en Circtec in Delfzijl. "Van pyrolyse-olie kun je zelfs duurzame vliegtuigbrandstof maken", zegt Swint. "Dat illustreert hoe breed de impact van deze technologie kan zijn."

Wat uit het gesprek met Jos Swint vooral blijkt, is dat Michelin duurzaamheid systematisch aanpakt: van grondstof tot hergebruik, van productontwerp tot beleid. "We kijken niet alleen naar onze eigen fabriekspoort", zegt hij. "Het gaat om de hele levenscyclus." De strategie sluit aan bij de strengste Europese wetgeving, maar ook bij een bredere visie op verantwoordelijkheid. "Als grootste bandenfabrikant moeten we vooroplopen", zegt Swint. "We willen niet wachten tot de wet ons dwingt – we willen laten zien dat het kan." Die houding betekent niet dat alles al perfect is. De technologische vooruitgang gaat langzaam, administratieve lasten zijn hoog, en Europese besluitvorming kan stroperig zijn. Maar voor Michelin is dat geen reden om af te haken. "Wij willen verbeteren zonder toe te geven op kwaliteit of veiligheid", zegt Swint. "En we geloven dat innovatie en wetgeving elkaar kunnen versterken – als we het doel maar in het oog houden." Michelin is het levende bewijs dat duurzaamheid en industriële schaal hand in hand kunnen gaan – mits regelgeving uitvoerbaar is en technologie blijft evolueren. In de woorden van Jos Swint: "We moeten het doel respecteren, maar ook de doelmatigheid. Alleen dan komt de circulaire economie écht op gang."